افسانه چسب روی شیشه؛ علم مهندسی انفجار چه می‌گوید؟

در انفجارهای شهری، یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب‌زا پرتاب خرده‌شیشه‌های پنجره است. موج انفجار باعث خم‌شدن شیشه و شکست ناگهانی آن می‌شود و قطعات شیشه با سرعت زیاد وارد فضا می‌شوند. به همین دلیل کنترل رفتار شیشه در برابر انفجار موضوع مهمی در مهندسی ایمنی ساختمان است.

در سال‌های اخیر برخی افراد تصور کرده‌اند که چسب زدن روی شیشه (خصوصاً به شکل ضربدری) می‌تواند از شکست یا پخش شدن خرده‌شیشه جلوگیری کند. اما بر اساس آزمایش‌های کنترل‌شده و نتایج مهندسی Blast Engineering، چسب‌های معمولی توان جذب انرژی موج انفجار را ندارند و نمی‌توانند از شکست شیشه جلوگیری کنند. حتی در بعضی شرایط ممکن است باعث جدا شدن قطعات بزرگ‌تر و خطرناک‌تر شود.

 روش‌هایی مانند چسب همراه با پتو/پارچه نیز در هیچ استاندارد رسمی به عنوان راهکار معتبر ثبت نشده‌اند. پتو ممکن است مقدار کمی از خرده‌ها را بگیرد، اما روش قابل اتکا محسوب نمی‌شود.

در عوض، روش‌های مؤثر و توصیه‌شده در استانداردهای ایمنی عبارت‌اند از:

دور شدن از پنجره‌ها
مؤثرترین اقدام در شرایط خطر، زیرا بیشترین جراحات برای افراد نزدیک پنجره رخ می‌دهد.

شیشه لمینیت (Laminated Glass) دارای لایه پلیمری میانی است که پس از شکست، قطعات را کنار هم نگه می‌دارد.

نصب فیلم ایمنی یا امنیتی (Safety/Security Film)
در صورت شکست، خرده‌شیشه‌ها به فیلم می‌چسبند و پراکندگی کم‌تر می‌شود.

چسب فقط چند نوار روی شیشه است و خرده‌ها را نگه نمی‌دارد، اما فیلم ایمنی یک لایه کامل و محکم روی کل شیشه است که هنگام شکستن، خرده‌ها را کنار هم نگه می‌دارد.

پرده‌های ضخیم یا چندلایه به‌عنوان مانع ثانویه عمل می‌کنند و سرعت و برد پرتاب خرده‌شیشه را کم می‌کنند.

کرکره یا شاتر محافظ در بسیاری از ساختمان‌های حساس برای کاهش خطر ترکش استفاده می‌شود.

در طراحی‌های مقاوم در برابر انفجار شیشه تنها عامل مهم نیست؛ قاب نیز باید مقاوم باشد.

چیدمان ایمن فضای داخلی قرار ندادن تخت، میز کار یا محل نشستن افراد در مسیر مستقیم پنجره.

جمع‌بندی:

چسب زدن (حتی همراه پتو) در منابع معتبر به عنوان راهکار استاندارد معرفی نشده و قابل اتکا نیست. راهکارهای واقعی شامل فاصله گرفتن از پنجره، شیشه لمینیت، فیلم ایمنی، پرده ضخیم و تقویت قاب است.

منبع: وبدا