بازار خودروی ایران در هفتههای اخیر شاهد جهشهای قیمتی کمسابقهای بوده است؛ جهشهایی که در برخی مدلهای داخلی طی کمتر از …
بازار خودروی ایران در هفتههای اخیر شاهد جهشهای قیمتی کمسابقهای بوده است؛ جهشهایی که در برخی مدلهای داخلی طی کمتر از دو هفته، افزایش چندصد میلیون تا بیش از یک میلیارد تومان را رقم زدهاند. این رشد قیمت، همزمان با انتشار شایعاتی درباره کمبود ورق فولادی و مواد اولیه، بار دیگر نگاهها را به سمت ریشههای التهاب در این بازار معطوف کرده است.
بررسیها نشان میدهد آنچه امروز در بازار خودرو جریان دارد، حاصل برهمنهی دو روند متفاوت اما همزمان است: از یکسو، فضای روانی، انتظارات تورمی و فعالیت واسطهها که قیمتها را بدون پشتوانه معاملات واقعی بالا میبرد و از سوی دیگر، بحران واقعی در زنجیره تأمین مواد اولیه و قطعه که از نگاه قطعهسازان، تولید را به مرحله هشدار رسانده است.
آگهیهای صوری و نرخسازی؛ وقتی قیمت، معامله ندارد
فعالان بازار خودرو میگویند بخش مهمی از قیمتهای فعلی، نه محصول خرید و فروش واقعی، بلکه نتیجه «نرخسازی» در بستر پلتفرمهای آنلاین است. در بسیاری از موارد، خودروهایی با قیمتهای بسیار بالا آگهی میشوند، اما هفتهها بدون مشتری باقی میمانند.
شایعات کمبود ورق فولادی؛ واقعیت یا دستاویز؟
همزمان با رشد قیمتها، برخی فعالان بازار ادعا کردند کمبود ورق فولادی عامل افزایش قیمت خودروهاست. اما مسئولان صنعت فولاد و وزارت صنعت، معدن و تجارت این ادعا را رد کردهاند.
بر اساس اعلام وزارت صمت، عرضه ورق گرم در بورس کالا بهطور منظم ادامه دارد و میزان عرضه در حدی است که نیاز صنایع پاییندستی از جمله خودروسازی را پوشش میدهد. گزارش خبرگزاری فارس به نقل از زارعی سخنگوی این وزارتخانه حاکی از آن است که تنها در یک هفته بیش از ۱۶۰ هزار تن ورق گرم در بورس کالا عرضه شده است.
سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، نیز در نشست با خودروسازان، قطعهسازان و واردکنندگان خودرو اعلام کرد برنامه عملیاتی تأمین ورق فولادی با همکاری فولاد مبارکه و ایمیدرو تدوین شده و خودروسازان در اولویت دریافت این محصول قرار دارند. وی افزایش ناگهانی قیمت خودرو را «غیرمنطقی» توصیف کرده و میگوید: برخی افراد با شایعهسازی درباره کمبود ورق فولادی به دنبال ایجاد التهاب و کسب سود بیشتر هستند.
برخی نمایندگان مجلس نیز تأکید کردهاند حتی در دورههایی که تولید فولاد با محدودیتهایی روبهرو بوده، ذخایر موجود اجازه توقف تولید در صنعت خودرو را نداده و ادعای کمبود گسترده مواد اولیه مبنای واقعی ندارد.
با این حال، به نظر می رسد این، هنوز بخشی از ماجراست.
قطعهسازی؛ گلوگاهی که در هیاهوی قیمتها فراموش شد
در نقطه مقابل روایت رسمی، قطعهسازان تصویر متفاوتی از کف کارخانهها ارائه میدهند. امیرحسین جلالی، نایبرئیس انجمن قطعهسازان استان تهران، معتقد است مسئله اصلی صنعت خودرو نه «حجم اسمی عرضه»، بلکه عدم قطعیت در مسیر تأمین مواد و قطعات است.
به گفته او، «سوال اصلی این است که مواد اولیه و قطعات با چه قطعیتی به دست تولیدکننده میرسد؟ وقتی مسیر تأمین دچار وقفه میشود، حتی اگر کارخانه آماده تولید باشد، زنجیره قطعهسازی زمینگیر میشود.»
جلالی تأکید میکند مشکلات قطعهسازان صرفاً به ناترازی مالی محدود نمیشود. محدودیتهای ارزی، تورم نهادههای تولید، دشواری تأمین مواد داخلی مانند ورق فولادی و مواد پتروشیمی، اختلال در واردات قطعات خاص و حتی مسائل زیرساختی، تولید را به «مسئلهای برای بقا» تبدیل کرده است.
بحران ارزی و خطر توقف تولید
نایبرئیس انجمن قطعهسازان با اشاره به محدودیت منابع ارزی میگوید اولویت طبیعی تخصیص ارز، کالاهای اساسی و داروست؛ اما اگر برای صنعت خودرو مسیر مشخص و قابل اتکایی تعریف نشود، تأمین مواد اولیه و قطعات مختل شده و حتی تولید خودرو نیز متوقف میشود. به گفته او، قطعهسازان بهعنوان حلقه میانی زنجیره، زودتر از خودروساز آسیب میبینند و این مسئله میتواند به افت اشتغال و رکود تولید در مقیاس وسیع منجر شود.
دلالی در بازار، بحران در تولید؛ دو تیغه یک قیچی
نتیجه دو روند متضاد اما همزمان فوق، شکلگیری وضعیتی دوگانه در صنعت خودرو است:
در بازار، قیمتها با تکیه بر شایعه، انتظارات تورمی و سفتهبازی بالا میرود.
در صنعت، تولیدکنندگان قطعات با عدم قطعیت در تأمین مواد اولیه دستوپنجه نرم میکند.
این شکاف، خطرناک است؛ زیرا اگر بحران تولید تشدید شود، بازار از «گرانی هیجانی» به سمت گرانی واقعی ناشی از کاهش عرضه حرکت خواهد کرد.
پیشنهادهای قطعهسازان برای عبور از بحران
جلالی برای عبور از این وضعیت، چند راهکار کلیدی پیشنهاد میکند:
همگرایی واقعی قطعهسازان و خودروسازان برای تنظیم همزمان برنامه تولید و خرید مواد
اصلاح سیاست ارزی و حرکت به سمت آزادسازی نرخ ارز و قیمت خودرو برای اقتصادی شدن تولید
ایجاد «مسیر آبی» برای ترخیص مواد و قطعات وارداتی با حداقل تشریفات
تغییر نگاه وزارت صمت به بخش خصوصی و جایگزینی تصمیمهای دستوری با همکاری عملی.
درمجموع، بازار خودرو امروز در میانه یک دوگانگی پرریسک قرار گرفته است؛ از یکسو فضای روانی، آگهیهای صوری و انتظارات تورمی که بدون پشتوانه معاملات واقعی به افزایش قیمتها دامن میزند و از سوی دیگر، مشکلات واقعی در زنجیره تأمین مواد اولیه و قطعه که از نگاه فعالان صنعت، تولید را با عدم قطعیت روبهرو کرده است.
اگر این دو روند همزمان ادامه پیدا کند، بازار خودرو ممکن است از مرحله «گرانی هیجانی» عبور کرده و وارد مرحلهای شود که افزایش قیمتها نه صرفاً حاصل سفتهبازی، بلکه نتیجه کاهش واقعی عرضه باشد؛ وضعیتی که مدیریت آن بسیار دشوارتر خواهد بود.
بر همین اساس، کارشناسان معتقدند عبور از شرایط کنونی نیازمند دو اقدام همزمان است: از یکسو مهار فضای سفتهبازی و مدیریت انتظارات تورمی در بازار و از سوی دیگر ایجاد مسیرهای مطمئن برای تأمین مواد اولیه، ارز و قطعات مورد نیاز زنجیره قطعهسازی تا روند تولید با اختلال جدی مواجه نشود./ خراسان
مسئولیت این خبر با سایت منبع و جامعه ورزشی آفتاب نو در قبال آن مسئولیتی ندارد. خواهشمندیم در صورت وجود هرگونه مشکل در محتوای آن، در نظرات همین خبر گزارش دهید تا اصلاح گردد.
آخرین اخبار ورزشی از فوتبال ایران و باشگاه های جهان را در سایت ورزشی آفتاب نو بخوانید
